Những cách nhanh nhất để làm… hư con

Viết bởi lionyoung
20/04/2015
Chuyên mục Bài viết kỹ năng
436

Những cách nhanh nhất để làm…hư con

(Khi bố mẹ….“hư”)

Trong bữa cơm chiều…

“Sao con lựa gắp hết nấm trong canh vậy? Phải chừa một phần cho mọi người chứ con!” – người mẹ nhỏ nhẹ. Cậu con trai lặng lẽ đứng dậy, cầm tô cơm đến đổ thẳng vào sọt rác rồi đóng sập cửa phòng.

78% các bậc bố mẹ tư vấn tại các trung tâm đều có chung một thắc mắc: không hiểu tại sao con mình lại hư đến vậy. Và cũng ngần ấy phần trăm ngỡ ngàng khi nhận ra rằng: chính mình đã vô tình làm hư con.

Trong rất nhiều trường hợp tư vấn, mỗi đứa con “hư” theo mỗi kiểu và đa số cái “hư” đó đều xuất phát từ cái “hỏng” trong cách ứng xử của bố mẹ với con. “Cây cong thì nhánh cũng cong”, và chung qui có thể khái quát thành các kiểu “cong” trong ứng xử như sau:

Kiểu 1

Bố: “Bố bảo là học kì này con phải đạt loại giỏi. Nếu không thì đừng trách!”

Mẹ: “Con gái thì phải để tóc dài! Không thắc mắc gì cả. Rõ chưa?!”

Con: ……… (im lặng)

Kiểu ứng xử thứ nhất là kiểu “ngón trỏ”, tức bố mẹ khắt khe cấm đoán, gia trưởng một chiều. Thông thường, những phụ huynh ứng xử theo dạng này là những bố mẹ “lười”, muốn con ngoan ngay lập tức nhưng lại ngại khi phải vắt óc để nghĩ cách giáo dục con. Do đó, cấm đoán và ra lệnh là cách “nhanh gọn” nhất.

Trong những gia đình này, cái tôi của bố mẹ đã “đè bẹp” cái tôi của con cái. Trẻ sẽ trở nên nhút nhát, thiếu tự tin. Kiên – một cậu bé bề ngoài khá sáng sủa - đã 15 tuổi nhưng mỗi lần đến những nơi lễ tiệc đông người em lại “im thin thít” và tìm một “góc an toàn” nào đó để “ngồi đợi” cho đến khi bố mẹ ra về. Bố mẹ cố gắng nhờ mọi người trò chuyện, hỏi han nhưng cậu bé chỉ trả lời nhát gừng, hỏi đâu nói đó. Và sau mỗi lần như thế, em lại được một trận “ra trò” khi về đến nhà. Một trường hợp hơn thế nữa, ba mẹ của Thy – cô bé đã 17 tuổi nhưng mang biệt danh là “con gái của U” do chúng bạn đặt cho vì không bao giờ tự quyết định chuyện gì, kể cả chuyện học thêm môn nào hay kiểu quần áo mặc.

Song song đó, một số trẻ bị bố mẹ khắt khe sẽ có hướng phản ứng thứ hai: xung đột, thù ghét bố mẹ. Tuy nhiên, trẻ không thể “chống đối” lại hai đấng sinh thành đầy quyền lực nên thái độ thù ghét ấy sẽ chuyển di sang các đối tượng khác. Gia đình anh chị Sang – hai vợ chồng đều làm trong bệnh viện – đã rất đau khổ khi cô con gái 14 tuổi luôn tìm cách đánh đập, hành hạ đứa em lên 7 của mình. Một lần, hai anh chị đã sợ hãi khi tận mắt thấy cháu đập một con mèo lỡ đi lạc vào nhà cho đến chết. Phụ huynh của bé G – 14 tuổi, quê tại Tiền Giang thì “đau đầu” vì liên tục bị nhà trường gửi thư mời do em đã “chơi ác” thầy cô bằng cách quét keo dán tường lên mặt ghế và cắt xén tóc của nhiều bạn nữ từ suốt thời gian vào trường cấp II.

Như vậy, kiểu “ngón trỏ” hoặc sẽ tạo nên những đứa trẻ núp bóng, hoặc tạo nên những đứa con “ác cảm” với người lớn.

Kiểu 2

Đứa trẻ đi học về, vào phòng lấy balô quần áo. Cầm điện thoại gọi cho bố: “Hôm nay cuối tuần, con đi du lịch với lớp hai ngày rồi về nha bố?”. Đầu dây bên kia ông bố đáp: “Ừ, đi đâu thì đi! Nhớ cẩn thận đó!” rồi cúp máy.

Trong gia đình có bố mẹ không quan tâm, thả lỏng và để mặc con cái với lý do muôn đời: “bận rộn”, trẻ không chỉ dễ hư hỏng mà còn hướng ra ngoài để tìm một “mẫu người lý tưởng” mà “đồng nhất hóa”. Thông thường, đến tuổi cấp II – III, đứa trẻ trai sẽ học cá tính của bố và đứa trẻ gái sẽ học theo nữ tính của mẹ. Tuy nhiên, trong gia đình quá “tự do” này, bố mẹ không phải là mẫu người lý tưởng, trẻ sẽ tìm đến các thần tượng khác như ca sĩ, diễn viên, hay một “hot boy - hot girl” nào đó trong trường.

Song song đấy, những trẻ này rất dễ yêu sớm do sự thiếu thốn tình cảm dẫn đến nhu cầu gắn chặt vào người khác. Thùy H – học sinh lớp 9 trường THCS LTV – đã từng bỏ trốn theo “người yêu” học trên mình 2 lớp. Hai đứa trẻ đã có quan hệ gần gũi và đã từng dắt nhau vào một bệnh viện phụ sản để giải quyết “hậu quả”. Sự việc này bố mẹ hai em sẽ không ai biết được nếu như bệnh viện không yêu cầu trẻ dưới 16 tuổi phải có người lớn đi kèm.

Kiểu 3

“Muốn cái gì thì cứ việc bỏ nhà đi vài ngày, thế nào ổng bả chẳng sợ!” – đó là suy nghĩ của S – con trai độc nhất trong một gia đình trí thức.

“Mượn” máy tính xách tay của bố mang đi bán được hơn 8 triệu, S về nhà lấy lý do “bỏ quên trong quán cà phê, quay trở lại thì đâu mất”. Ông bố đùng đùng nổi giận quát con mấy câu vì làm mất chiếc máy tính lưu trữ nhiều dữ liệu quan trọng, S ngay lập tức bỏ nhà đi. Ba ngày sau, bạn bè của S thông báo: “bố mày chịu thua rồi, ổng nói về đi ổng bỏ qua hết”. Thế là sau mấy ngày “thỏa chí tang bồng”, S lại quay về với những “chiêu thức” mới.

Khi bố mẹ quá cưng chiều con, không thiết lập được các giới hạn, họ sẽ không quản lý được - thậm chí bị phụ thuộc vào con. Được cư xử nuông chiều đã quen, đứa trẻ dần dần có thói quen đưa ra yêu sách. Nếu không thỏa mãn, nó sẽ tự làm hại chính mình, bởi tình thương “thái quá’ của bố mẹ chính là điểm yếu mà đứa trẻ sẽ lợi dụng để thõa mãn nhu cầu của mình.

Hậu quả của một kiểu cưng chiều khác, không phải “chịu thua” con như trường hợp trên, mà thương theo kiểu “nâng niu” như sau: Thanh Phong – một thiếu niên 17 tuổi được mẹ đưa đến trung tâm kỹ năng sống để “học cách tự lập”. Tuy nhiên, trong lúc P đang học trong phòng, bà sẵn sàng ngồi phía trước chờ hàng giờ đồng hồ “canh” con học xong để đưa rước về nhà. P tâm sự: “Nhiều lúc em cảm thấy rất “nhục” với bạn bè. Đi sinh nhật bạn, mẹ bắt phải cho số điện thoại nhà bạn để mẹ gọi đến kiểm tra xem em có đi thật hay không. Có lần em muốn “độn thổ” khi từ đâu mẹ xuất hiện gạn hỏi nhỏ bạn cùng lớp đủ điều trước cổng trường vì cái “tội” đã nhắn tin…chúc ngủ ngon”.

Như vậy, những đứa trẻ được chăm chút sẽ cảm thấy ngột ngạt, “thiếu oxy” và muốn có một chút không khí riêng tư để “thở”. Tuy nhiên, thế giới của trẻ chỉ ngập tràn hình bóng của bố và thường những đứa trẻ sẽ không phát triển bản sắc và bản lĩnh theo hướng bình thường.

Kiểu 4 – Giải pháp

Bị cô giáo chủ nhiệm gọi về nhà về việc cậu con trai đánh nhau trong lớp, ông bố trò chuyện cùng con trai: “Bố không biết vì sao con lại làm như thế nhưng con có thể kể cho bố nghe không?… Lần sau nếu gặp trường hợp như vậy con nhớ báo cho bố biết nhé!”

Nghe đứa con gái xin đi học vẽ, bà mẹ không lấy làm hài lòng nhưng thay vì lập tức ngăn cấm, người mẹ đặt điều kiện:“Mẹ thấy chuyện này con không nên làm cho lắm. Nhưng nếu con thích và hứa sẽ đảm bảo việc học thì mẹ sẽ đồng ý!”

Bố mẹ dân chủ là những người có quyền lực thực sự trên con cái. Một mặt họ vẫn khuyến khích con độc lập nhưng mặt khác đặt ra những giới hạn và kiểm soát được hoạt động của con. Do đó, đây sẽ là những đứa trẻ tự tin, giao tiếp xã hội tốt, biết đắn đo cân nhắc trước khi quyết định và tự chịu trách nhiệm về hành động của mình. Muốn làm được điều đó, bố mẹ phải có một sự tin tưởng nhất định vào con cái và một sự tinh tế đủ để thiết lập những hàng rào từ xa khi cho con “tự do trong khuôn khổ”.

Cấm đoán khắt khe là biểu hiện của sự bất lực. Buông thả không quan tâm là biểu hiện của sự vô trách nhiệm. Cưng chiều chăm chút là biểu hiện của một cách dạy con “yếu đuối”. Nếu chúng ta đã khiến những đứa con trở nên “hư” thì chúng ta cũng có thể dạy cho chúng trở thành trẻ tốt. Hãy “xỏ chân” vào chiếc giày của trẻ để cảm nhận những kết quả hay hậu quả mà chúng ta mang đến qua mỗi cách ứng xử của mình. Nếu bố mẹ có thể “đi giày” của con thì đứa con ấy mới thật sự là hạnh phúc.

“Một nửa cuộc đời trước của ta bị tàn phá bởi bố mẹ,

 nửa sau bị tàn phá bởi con cái” – Clarence Darrow.

0 Hay!
Có thể bạn quan tâm Khóa học có liên quan
Bình luận
Bạn cần đăng nhập trước khi bình luận